Dit artikel beschrijft welke functie fiscale mediation kan vervullen bij conflicten rond familiebedrijven. Het vertrekpunt is dat zulke conflicten vaak gaan over opvolging, zeggenschap, waardering, echtscheiding, nalatenschap, dividendbeleid, financiering en de verhouding tussen actieve en niet-actieve familieleden. Fiscaliteit speelt daarbij op meerdere niveaus tegelijk: bij de vennootschap, de directeur-grootaandeelhouder, de opvolger, niet-opvolgende kinderen, de echtgenoot of ex-echtgenoot en erfgenamen. Fiscale procedures zijn niet altijd toegesneden op die samenloop, omdat zij primair één aanslag, beschikking of rechtsvraag beoordelen. Fiscale mediation met de Belastingdienst kan betekenis hebben waar een oplossing alleen uitvoerbaar is als fiscale gevolgen, invordering, waardering, boetes, rente en toekomstige compliance tegelijk worden besproken. De materiële belastingwet blijft daarbij de grens. Mediation is geen instrument om over belastingheffing te onderhandelen, maar een procedurele methode om feiten, belangen, bevoegdheden en oplossingsrichtingen zorgvuldig bijeen te brengen.
Leerdoelen
Na het lezen van dit artikel kunt u:
- uitleggen welke rol fiscaliteit speelt bij het ontstaan, voortduren en oplossen van conflicten binnen familiebedrijven;
- het onderscheid herkennen en duiden tussen civielrechtelijke familie- en ondernemingsconflicten en de fiscale gevolgen daarvan;
- herkennen in welke situaties fiscale mediation met de Belastingdienst kan bijdragen aan duurzame conflictoplossing;
- beoordelen hoe fiscale rechtsvragen, familiebelangen en de continuïteit van de onderneming met elkaar samenhangen;
- inschatten wanneer betrokkenheid van de Belastingdienst noodzakelijk of wenselijk is;
- aangeven waar de mogelijkheden en grenzen van fiscale mediation liggen.
